|
Mahalli
Rüzgar Yön İsimleri
YILDIZ
Kuzeyden
esen, ismi yerel balıkçılar tarafından verilen soğuk rüzgar. Genellikle
Karadeniz ve Marmara denizi üzerinden bir soğuk cephenin geçişinden
sonra eser. Yazın serin, kışın ise soğuk hava taşır.
LODOS
Türkiye’nin
batı kesimlerinde, güney batı yönlerden esen sıcak rüzgar. Bazen
hızı ve hamlesi 40 ile 60 Knots’a kadar ulaşarak etkili olur. Denizciler
için oldukça önemlidir. Yağmurun peşinden sıcak bir havaya neden
olur.
Özellikle
kış mevsiminde, sıcak esme özelliği nedeniyle karların erimesine
neden olarak zaman zaman taşkın, sel ve su baskınlarına yaratır.
Aynı zamanda estiği sürece sıcaklıklarında normallerinden fazla
artmasına neden olan bir rüzgardır. Zaman zaman Eğe, Marmara ve
Batı Akdeniz’de deniz ulaşımını etkilediği gibi kara ve denizde
can ve mal güvenliğini tehlikeye sokacak olaylara neden olarak yaşamı
etkiler.
POYRAZ
Kuzeydoğudan
esen, Karadeniz’in kuzey doğuya bakan kıyıları ile İstanbul Boğazı’nda
hasar yaratabilecek şiddette esen soğuk rüzgar.
Güney
Rusya üzerinde oluşan yüksek basınç ile yoğun soğuk kararlı havanın
güneye, Karadeniz’in nispeten sıcak deniz yüzeyine doğru uzanması
nedeniyle güneyde oldukça kararsız ve hamleli rüzgar oluşur ki bu
poyrazdır.
Poyrazın
şiddeti ve hamlesi, kuzeydeki yüksek basınç ile güneydeki, yani
Karadeniz üzerindeki alçak basıncın arasındaki basınç farkına bağlıdır.
Basınç farkı fazlalaştıkça rüzgarın hızı ve hamlesi artar. Poyraz,
aynı zamanda kış mevsiminde Türkiye’nin kuzey kıyılarında, Karadeniz’de
ve Karadeniz’e bakan taraflarda kar yağışına neden olur.
MELTEM
Tüm
yaz boyunca Doğu Akdeniz’de düzenli olarak esen kuzeybatılı rüzgar.
Özellikle Temmuz ve Ağustos aylarında hem çok düzenli hem de kuvvetli
olarak eser. Musonların oluşum şekillerine benzerlikleri vardır.
Genellikle Doğu Akdeniz’de alçak basınç oluştuğunda veya yerleştiğinde
görülür. Hızı 15-20 Knots’dur. Öğleden sonra zaman zaman hızı 30
Knots’u bulur. Geceleri ise rüzgarın hızında alama görülür. Aynı
özellikleri taşıyan ve Ege’de esen rüzgar da yerel ifadeyle İMBAT
olarak isimlendirilir.
KARAYEL
Yağmurlu
bir dönemi izleyen 2-3 gün boyunca devamlı olarak esen kuzeybatılı
rüzgar.
Balkanların
kuzeyinde, Rusya Stepleri içerisinde oluşan alçak basınç merkezi
ve buna bağlı cephe sistemlerinin geçişi sırasında gözlenen rüzgar
cinsidir.
Esme
yönündeki yüksek dağların kuytu taraflarında yamaç aşağı alçalan
rüzgar ısınarak fön tipi rüzgar etkisi ve özellikleri taşır. Bu
yerlerde sıcak, kuru ve hoş bir hava yaratırlar.
KEŞİŞLEME
Güneydoğudan
esen ve ismi yerel denizciler tarafından verilen oldukça kuru ve
sıcak rüzgar.
Etkilediği
yerlerde sıcaklıkların artmasına neden olduğu gibi havayı da kurutur.
KIBLE
Güneyden
esen, güney yönünü simgeleyen “kıble”den ismini alan, oldukça sıcak
ve nemli rüzgar.
Orta
Akdeniz’de oluşan alçak basınç merkezi ülkemizde bu tür rüzgarın
gözlenmesini sağlayan etkenlerdendir.
GÜNDOĞUSU
Doğudan
esen soğuk ve kuru rüzgar.
Güney
Rusya ile Kafkaslarda yüksek basıncın görülmesi durumunda bu rüzgar
tip daha çok gözlemlenir. Gündoğusu rüzgar genellikle yağışın kesilmesine
neden olur.
GÜNBATISI
Batıdan
esen sıcak ve nemli rüzgar.
Günbatısı
özellikle yurdun batı kesimlerinde yağışlara neden olur. Marmara
ve Karadeniz üzerinden alçak basınç ve cephe sistemlerinin her geçişinde
gözlenen ve zaman zaman denizde ve karada yaşamı etkiler.
Kaynak
: Ali Demirel - www.meteor.gov.tr
|